Fondasyon an "Zanmi Timoun" rekòmande pou eta a ayisyen garanti dwa fondamantal timoun yo an Ayiti

19 Nov 2021
Zanmi Timoun
Nòt la près

"Zanmi Timoun" Fondasyon an rekòmande pou garanti eta a ayisyen ak respekte dwa fondamantal yo nan timoun yo ki li te fè angajman pa ratifye Konvansyon an sou Dwa yo nan Timoun nan 1989. Teritwa nasyonal, san okenn distenksyon.
Vreman vre, Novanm 20 se dat la chwazi pa Asanble Jeneral Nasyonzini yo komemore Jou Mondyal Timoun yo ak sou ki adopsyon an nan Konvansyon an sou Dwa yo nan Timoun nan kowenside. Sepandan, ane sa a de evènman sa yo ki gen gwo enpòtans pou dwa timoun yo selebre an Ayiti pa yon seri kriz sosyo-politik ki gen enpak sou lavi yo chak jou nan timoun yo.
Dwa timoun yo toujou vyole, tankou dwa a sante, edikasyon, idantite, dwa a manje, dwa a amizman nan mitan lòt moun. Sou devan edikasyon an, pou kòmansman ane akademik sa a elèv yo te deja pèdi yon kantite siyifikatif nan jou klas, swa nan ajitasyon politik, ki asosye ak ensekirite, oswa atravè ratman gaz, ki ta ka nan yon sèten mezi kreye yon move balans ak yon gwo dezavantaj pou siksè elèv yo nan fen ane lekòl la. Pandan ke, nan nouvo kalandriye lekòl la revize 2021-2022 nan Ministè Edikasyon Nasyonal la ak Fòmasyon Vokasyonèl (MENFP) kantite jou klas la se 176, sa yo twoub repete anpeche elèv yo konplètman jwi dwa a edikasyon, patikilyèman moun k ap viv nan katye k ap travay-klas. Fondasyon an "Zanmi Timoun" tou mete aksan sou ke lòt timoun prive pa te gen okenn aksè nan edikasyon nan peyi a pou plizyè ane.
Dwa a sante pa touye. Eta a ayisyen rekonèt dwa a sante nan tout sitwayen kèlkeswa ran sosyal yo, dapre dispozisyon ki nan Konstitisyon an ayisyen nan 1987 nan atik li yo 19 ak 23. Li aksepte Atik 24 nan Konvansyon an te di, dwa a nan timoun nan yo jwi eta a pi byen posib nan sante ak benefisye de sèvis medikal. Se konsa, fanm ansent yo souvan fòse yo akouche nan lopital etranje swa nan Etazini yo, Kanada oswa Repiblik Dominikèn depi moun ki an Ayiti pa gen bon jan ekipman pou swen ki apwopriye nan evènman an nan konplikasyon pou tibebe ki fèk fèt la.
Nan bidjè a pou 2020-2021 ane fiskal la, kantite lajan an resevwa lajan nan sante ak edikasyon montan a 5.3 milya dola goudr ki gen ladan 1,166,984,208 goud pou sante, ki reprezante 2.6% nan anvlòp la an jeneral. Sa montre aklè ke dwa pou sante se pa priyorite nan eta ayisyen an. Ki vle di ke fanmi ki defavorize yo se byen souvan viktim prensipal yo depi yo pa kapab peye liksye a nan ale yon lòt kote pou swen sante.
Tandans a pa diferan, an tèm de manje, dapre pwojeksyon ki soti nan Fon Nasyonzini pou Timoun yo (UNICEF) 86,000 timoun ayisyen ki poko gen senk (5) ane ap soufri nan malnitrisyon grav ane sa a, konpare ak 41,000 ane pase a. Malerezman, jodi a ak sitiyasyon aktyèl la obsèvasyon an se pi plis evidan, paske nou ap deplase nan direksyon pou yon deteryorasyon galope nan dwa a manje an Ayiti. Se konsa, mank de angajman ak iresponsabilite nan eta a vle di ke dwa a nan timoun yo gen yon estanda apwopriye nan k ap viv, ki gen ladan manje, pa respekte malgre preskripsyon li yo nan Atik 27 nan konvansyon an te di.
"Zanmi Timoun" Fondasyon an nòt ki, 32 ane apre adopsyon an nan Konvansyon an sou Timoun pa Asanble Jeneral Nasyonzini an, dwa yo nan timoun yo an Ayiti kontinye ap pilonnen anba pye. Eta ayisyen an toujou pa kapab respekte ak ranfòse sa ki te di nan konvansyon an te di. Fason ke timoun yo trete an Ayiti konstitye yon vyolasyon grav nan konvansyon an ak lwa yo ayisyen an fòs.
Fondasyon "Zanmi Timoun", yon òganizasyon pou defans ak pwomosyon nan dwa timoun yo, se ankouraje, sa a, 20 novanm 2021, yon jou nan refleksyon ak defans ak otorite yo ayisyen pou ke gen yon politik pwoteksyon reyèl, e ke li se aplikab pa tout otorite k ap travay nan jaden an nan pwoteksyon timoun nan Ayiti.

Fè nan Port-au-Prince, 19 novanm 2021

Joseph Richard Fortune
Manadjè Kominikasyon
(509) 3187 7363
3387 0688

Kòmantè

Pa gen kòmantè ankò.
Kite yon kòmantè